Wilt u een onderneming starten of bent u als ondernemer in financiële problemen terecht gekomen? U kunt dan onder bepaalde voorwaarden een beroep doen op het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz). Hiermee kunt u, met uw bedrijf of als zelfstandige, in uw eigen levensonderhoud blijven voorzien.
Beoordelingscriteria
Eerst wordt gekeken of u Nederlander bent of rechtmatig in Nederland verblijft. Daarna wordt beoordeeld tot welke groep zelfstandigen u behoort. Vervolgens wordt uw aanvraag getoetst aan de voorwaarden die aan uw groep zijn gekoppeld. Deze zijn:
De beginnende zelfstandige
- U bent een beginnende zelfstandige als u vanuit een (dreigende) werkloosheidssituatie een eigen onderneming wilt starten en tussen de 18 en 65 jaar bent.
- Het starten van een eigen bedrijf brengt kosten met zich mee. Voor de extra kosten die u in het eerste jaar maakt, kunt u van de gemeente een renteloze lening van maximaal 2.642 euro krijgen. Zodra uw bedrijf daadwerkelijk van start gaat, wordt de lening een rentedragende lening. In dit voorbereidingsjaar stelt u een ondernemingsplan op.
- Als u uw onderneming daadwerkelijk gaat starten en u niet beschikt over voldoende middelen hiervoor, kunt u bijstand aanvragen. Bijstand kan worden verleend in de vorm van een periodieke uitkering ter voorziening in de kosten van levensonderhoud en/of als lening ter voorziening in bedrijfskapitaal voor investering in de benodigde materialen.
- Wellicht is in de startfase begeleiding nodig van een externe deskundige. De gemeente kan u een financiële bijdrage geven voor de kosten van deze begeleiding.
- De periodieke uitkering voor de kosten van levensonderhoud zal in eerste instantie worden toegekend voor een periode van zes maanden. In bijzondere gevallen kan de periodieke uitkering worden verlengd met nog eens dertig maanden. De hoogte van de periodieke uitkering op grond van de Wwb is afhankelijk van uw persoonlijke omstandigheden.
- De lening ter voorziening in bedrijfskapitaal kan worden verstrekt als geldlening of als borgstelling voor een krediet van een bank. De hoogte van de geldlening of de borgstelling kan maximaal € 31.975,- bedragen. Deze bijstand zal in eerste instantie als een krediet worden verstrekt. Op basis van de jaarcijfers -het daadwerkelijk behaalde bedrijfsresultaat- wordt achteraf vastgesteld welk deel u met rente moet terugbetalen (thans 6,0% op jaarbasis) en welk deel als renteloze lening wordt verstrekt. Als voorwaarde wordt gesteld dat uw bedrijf levensvatbaar wordt geacht. Dat wil zeggen dat u met het bedrijfsresultaat in alle kosten van uw levensonderhoud kunt voorzien.
De gevestigde zelfstandige
- U bent een gevestigde zelfstandige als u sinds minimaal 18 maanden werkt als zelfstandige ondernemer, afhankelijk bent van de inkomsten uit uw bedrijf of zelfstandig beroep en tussen de 18 en 65 jaar bent.
- De bijstand kan worden verstrekt als periodieke uitkering ter voorziening in de kosten van levensonderhoud of als lening of borgstelling ter voorziening in het bedrijfskapitaal.
- De periodieke uitkering ter voorziening in de kosten van levensonderhoud kan worden verstrekt gedurende 12 maanden. In bijzondere gevallen kan deze periodieke uitkering worden verlengd met nog eens 24 maanden indien de oorzaak van de behoefte ligt aan externe omstandigheden van tijdelijke aard. De hoogte van de uitkering op grond van de Wwb is afhankelijk van uw persoonlijke omstandigheden.
- De lening ter voorziening in bedrijfskapitaal kan worden verstrekt als lening of borgstelling en bedraagt maximaal € 178.019,-. Deze bijstand zal in eerste instantie als een krediet worden verstrekt. Op basis van de jaarcijfers -het daadwerkelijk behaalde bedrijfsresultaat- wordt achteraf vastgesteld welk deel u met rente moet terugbetalen en welk deel als bijstand om niet wordt verstrekt.
- Bijstand om niet is alleen mogelijk als het eigen vermogen niet meer is dan € 171.326,-
- Is het eigen vermogen meer dan € 40.768,- dan wordt de bijstand alleen toegekend wanneer dit eigen vermogen niet meer is dan 30% van totale vermogen.
- U of uw bedrijf dient te voldoen aan:
- alle wettelijke eisen voor de uitoefening daarvan
- het urencriterium voor toepassing van de zelfstandigenaftrek zoals omschreven in de Wet op de inkomstenbelasting
- het hebben van volledige zeggenschap en het dragen van de financiële risicos als u alleen het bedrijf of zelfstandig beroep uitoefent, of deze deelt met anderen als de ondernemer het bedrijf of zelfstandig beroep samen uitoefent
- Het bedrijf of zelfstandig beroep moet levensvatbaar te zijn. Wat wil zeggen dat u met het bedrijfsresultaat in alle kosten van levensonderhoud kan voorzien.
De oudere zelfstandige
- Oudere zelfstandige bent u als u tussen de 55 en 65 jaar bent en in een aaneengesloten periode van tien jaar voorafgaande aan de aanvraag het bedrijf of het zelfstandig beroep uitoefent.
- Bijstand worden verleend als het inkomen uit het bedrijf of zelfstandig beroep ontoereikend is om in de kosten van levensonderhoud te voorzien.
- De bijstand kan worden verstrekt in de vorm van een periodieke uitkering ter voorziening in de kosten van levensonderhoud tot u de 65 jarige leeftijd bereikt, mits het bedrijfsresultaat hoger is dan € 7.070,- per jaar.
- Is het vermogen hoger dan € 119.929,- dan worden zowel de periodieke uitkering als het krediet verstrekt als renteloze lening.
- De hoogte van deze periodieke uitkering op grond van de Wwb is afhankelijk van het feit of u alleenstaand, alleenstaande ouder of gehuwd bent en van de persoonlijke omstandigheden.
- De te verlenen periodieke bijstand zal in eerste instantie als een krediet worden verstrekt. Op basis van de jaarcijfers, het daadwerkelijk behaalde bedrijfsresultaat, zal achteraf worden vastgesteld welk deel moet worden terugbetaald en welk deel als bijstand om niet wordt verstrekt.
De stoppende zelfstandige
- De stoppende zelfstandige is de ondernemer tussen de 18 en 65 jaar.
- Deze ondernemer moet overgaan tot het beëindigen van het bedrijf of zelfstandig beroep omdat het bedrijf of zelfstandig beroep niet langer levensvatbaar is. Omdat er vaak enige tijd nodig is om het bedrijf of zelfstandig beroep te beëindigen kan de beëindigende zelfstandige tot de datum waarop het bedrijf wordt beëindigd aanvullende periodieke bijstand ontvangen ter voorziening in de kosten van levensonderhoud. De voorwaarde is dat het bedrijf binnen twaalf maanden wordt beëindigd.
- Deze periode kan in bijzondere omstandigheden worden verlengd met nog eens twaalf maanden. Hiervoor dienen tijdig en vooraf afspraken te worden gemaakt.
Beëindiging door ziekte of leeftijd
- Een bijzondere groep binnen de beëindigende zelfstandigen zijn ondernemers die op grond van hun leeftijd (tussen de 55 en 65 jaar) en/of gezondheid het bedrijf of zelfstandig beroep moeten beëindigen. Dit omdat het bedrijf of zelfstandig beroep door de beperkingen niet langer levensvatbaar is.
- Deze groep komt aansluitend aan de bedrijfsbeëindiging in aanmerking voor de Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ).
- Deze regelingen dienen voor de beëindiging van het bedrijf of zelfstandig beroep te worden aangevraagd.
- Voor de IOAZ geldt dat een uitkering krachtens de IOAZ moet zijn toegekend voordat tot beëindiging van het bedrijf of beroep wordt overgegaan.
- De hoogte van deze periodieke uitkering op grond van de IOAZ is afhankelijk van het feit of u alleenstaand, alleenstaande ouder of gehuwd bent en van de persoonlijke omstandigheden.
Waar kunt u terecht?
Voor het aanvragen van financiële ondersteuning kunt u terecht bij de gemeente waar u uw hoofdverblijf heeft. Dit geldt niet voor ondernemers in de binnenvaart. Als u een ondernemer in de binnenvaart bent, kunt u terecht bij de centrumgemeente waar u op het moment van aanvraag verblijft (deze zijn: Groningen, Amsterdam, Zwolle, Nijmegen, Nieuwegein, Rotterdam, Terneuzen, Geertruidenberg en Maasbracht).
Hoe gaat de procedure?
- U kunt de aanvraag om financiële ondersteuning krachtens de Wwb c.q. BBZ zowel schriftelijk als mondeling indienen. Nadat u zich heeft gemeld voor informatie of een aanvraag bij de gemeente kunt u een afspraak maken voor een oriënterend gesprek.
- Tijdens het oriënterende gesprek hoort u welke mogelijkheden de Wwb c.q. het BBZ heeft voor uw specifieke situatie.
- Indien het gesprek leidt tot een aanvraag krijgt u de aanvraag- en inlichtingenformulieren mee inclusief een checklist voor de benodigde informatie.
- Na het inleveren van de benodigde gegevens volgt een onderzoek. Als u schipper bent, wordt het onderzoek uitgevoerd door het Bureau Zelfstandigen en Scheepvaart. Als u werkzaam bent in de agrarische sector wordt het onderzoek uitgevoerd door de Dienst Regelingen. Bent u elders werkzaam dan wordt het onderzoek door het Instituut voor Midden- en Kleinbedrijf (IMK) uitgevoerd.
- Aan de hand van de door u ingeleverde aanvraag- c.q. inlichtingenformulieren en bewijsstukken wordt beoordeeld of u recht heeft op financiële ondersteuning op grond van de Wwb/BBZ. Deze beoordeling wordt gemaakt op basis van de volgende afwegingen:
- Behoort u tot de rechthebbenden?
- Zijn er voorliggende voorzieningen zoals eigen middelen (inkomen of vermogen) of kunt u bij een andere instantie terecht?
- Bij starters, toetsing van uw ondernemingsplan: is uw onderneming levensvatbaar?
- De berekening van de hoogte aan financiële ondersteuning op basis van de noodzakelijkheid van de kosten en uw eigen vermogen.
- In hoeverre is uw situatie verwijtbaar?
Besluitvorming
De gehele procedure mag maximaal dertien weken duren gerekend vanaf de datum van aanvraag, inclusief de ontvangst van alle gevraagde gegevens.
Wie is zelfstandige?
U bent een zelfstandige wanneer u:
- Niet in loondienst bent, maar uw inkomen verdient met een eigen bedrijf.
- Tussen de 18 en 65 jaar bent.
- Minimaal 1225 uur per jaar in het eigen bedrijf werkt (als u met uw echtgeno(o)t(e)/partner werkt in het bedrijf dan is de verdeling minimaal 525 uur door uw echtgeno(o)t(e)/partner en 875 uur door u).
- Voldoet aan de wettelijke eisen.
- Uw bedrijf rechtmatig in Nederland gevestigd heeft (dus als u in bezit bent van alle vergunningen en diploma's en voldoet aan de eisen van de milieuwetgeving en het bestemmingsplan).
